Psychiczne mechanizmy obronne

Osoby nie dopuszczające do siebie konieczności zmiany zazwyczaj stosują nieświadomie mechanizmy obronne, których celem jest pozostanie w nie zmienionym stanie.

Mechanizmy obronne są psychicznymi trickami, które nieświadomie stosujemy, by uniknąć konfrontacji z nieprzyjemnymi uczuciami, czy negatywnym poczuciem na temat nas samych.

Reakcje obronne są naturalnymi reakcjami, które umożliwiają przez jakiś czas unikanie problemów, które są w danym momencie dla nas niemożliwe do rozwiązania.

Ciągłe unikanie konfrontacji powoduje, że problemy narastają, a nasze nieświadome działanie zamiast nas chronić przed nieprzyjemnymi sytuacjami powoduje ich niedostrzegalne narastanie.

Reakcje obronne nie pomagają rozwiązywać problemów, a tylko takie podejście umożliwia zmianę, przekształcenie naszych nawyków.

Oto kilka najpopularniejszych mechanizmów obronnych:

  • Bagatelizowanie – zaprzeczanie i umniejszanie. Najprościej jest uznać, że nasze problemy po prostu nie istnieją.
  • Racjonalizacja – dobre wymówki. Usprawiedliwianie się przy użyciu racjonalnych, dojrzałych powodów, nawet jeśli tłumaczą zachowanie niedojrzałe lub irracjonalne
  • Intelektualizacja. Unikanie bolesnej świadomości problemu przez wypieranie związanych z nimi emocji.
  • Projekcja i przemieszczenie. To skierowanie własnego gniewu, depresji, czy frustracji na zewnątrz, na zastępczy obiekt lub osobę znajdujące się w naszym zasięgu, które możemy atakować.
  • Internalizacja. To skierowanie do wewnątrz w reakcji na poczucie, że sami jesteśmy źródłem własnych problemów. Objawia się nawykowym oskarżaniem, obwinianiem i niskim poczuciem własnej wartości.

Uświadomienie sobie swoich własnych  autodestrukcyjnych mechanizmów obronnych jest pierwszym krokiem ku zmianie. Aby móc je zmieniać  najpierw musimy skonfrontować się naszym oporem wobec zmiany. Działanie mechanizmów obronnych jest właśnie jego objawem.

Na szczęście możemy przekształcić mechanizmy obronne, w konstruktywne sposoby radzenia sobie ze sobą i przeciwieństwami.

 Źródło

 

Psychologiczne mechanizmy obronne i ich wpływ na pojawianie się kryzysu w związku

Kryzys w związku może pojawić się także dlatego, że jedno z partnerów, lub oboje zamiast rozważyć zarzuty starają się je lekceważyć, zaprzeczać im, lub szukać dla nich wytłumaczenia.

Mechanizmy obronne są formą obrony przed dostrzeżeniem i zaakceptowaniem trudnych informacji o sobie.

To wiedza, która burzy własne zdanie na swój temat. Konieczność skonfrontowania się z błędnym wyobrażeniem i zbudowania nowego, bardziej realistycznego obrazu jest bolesne i wymaga dużej siły. Osoby niepewne siebie, z zachwianym poczuciem własnej wartości unikają takiej konfrontacji w obawie, że „się nie pozbierają” lub że zostaną odrzucone gdy prawda jakie są „naprawdę” wyjdzie na jaw.

Dopiero uświadomienie sobie własnych mechanizmów obronnych może rozpocząć świadome ich przekształcanie w konstruktywne mechanizmy psychologiczne radzenia sobie z problemami oraz stresem emocjonalnym.

 

 mechanizm obronny  mechanizm radzenia sobie
 zaprzeczanie i wyparcie: wyrzekanie się bolesnych uczuć, bądź myśli; ignorowanie niebezpiecznych  i bolesnych dla nas uczuć, nie przyjmowanie do wiadomości ich obecności  koncentracja i świadomość: odkładanie na bok bolesnych uczuć lub myśli po to, by móc wykonać aktualne zadanie. Powrót do tych uczuć w odpowiednim czasie i wybór najbardziej ekologicznego sposobu ich przepracowania
 racjonalizacja i intelektualizacja: wynajdowanie racjonalnie brzmiących wyjaśnień zachowań problemowych; uciekanie od bolesnych emocji w słowa i abstrakcje  logiczna analiza:przenikliwe i staranne analizowanie zachowań problemowych bez poddawania się nadmiernym emocjom
 projekcja: niezgodne z rzeczywistością przypisywanie innej osobie naszych własnych myśli i odczuć  empatia: spojrzenie na sytuację z pozycji innej osoby, wyobrażanie sobie jak czują się inni
 przemieszczenie: umieszczanie naszych negatywnych uczuć na zewnątrz siebie przez przypisanie ich innej osobie  sublimacja: uwalnianie negatywnych emocji w sposób społecznie akceptowany: ćwiczenia fizyczne, sport, sztuka
 Internalizacja: obwinianie samego siebie za wszystkie problemy  samokierowanie: motywacja do pozytywnego działania; przypisywanie  przyczyn bolesnych myśli i uczuć rzeczywistym źródłom: otoczeniu, ludziom i jeśli to uzasadnione – samemu sobie

Możemy wspierać także osoby bliskie w uświadamianiu im ich własnych mechanizmów obronnych, musimy wszakże robić to w sposób, który da im szansę na to zrozumienie.  Należy pamiętać o tym, że nie jest to wcale łatwe, ani przyjemne, dlatego potrzebne jest dużo akceptacji dla człowieka i spokojne nazywanie zachowań niespójnych i destrukcyjnych.